By W 2026 roku Kaplica Czaszek w Czermnej pozostaje jednym z najbardziej poruszających i skłaniających do refleksji miejsc w Europie. Położona w uzdrowiskowej dzielnicy Kudowy-Zdroju, tuż przy granicy z Czechami, ta niewielka barokowa kaplica jest jedną z niewielu tego typu budowli na kontynencie. Pełni rolę wspólnego grobowca oraz głębokiego przesłania „memento mori” dla żyjących.
Oto niezbędny przewodnik po tym niezwykłym miejscu w sezonie 2026.
Wizja księdza Tomaszka
Historia kaplicy sięga 1776 roku, kiedy lokalny proboszcz, Wacław Tomaszek, odkrył masowy grób żołnierzy i ofiar zarazy w pobliżu dzwonnicy kościelnej. Zainspirowany rzymskimi katakumbami, spędził kolejne 18 lat na zbieraniu, czyszczeniu i układaniu ludzkich szczątków.
- Milczący chór: Ściany i sufit wyłożone są około 3000 czaszek i piszczeli, misternie ułożonych w geometryczne wzory.
- Ukryta krypta: Pod deskami podłogi, dostępnymi przez mały właz pokazywany podczas zwiedzania, spoczywają szczątki kolejnych 21 000 do 30 000 osób.
- Ofiary: Są to szczątki ludzi, którzy zginęli podczas wojny trzydziestoletniej, wojen śląskich oraz w wyniku wyniszczających epidemii cholery i dżumy w XVII i XVIII wieku.
Najciekawsze elementy wnętrza
Mimo niewielkich rozmiarów, kaplica zawiera szczególne „eksponaty”, na które przewodnicy w 2026 roku (często siostry zakonne lub duchowni) zwracają uwagę, by podkreślić kruchość życia.
- Ołtarz Pamięci: Na ołtarzu spoczywają czaszki twórców kaplicy – księdza Tomaszka oraz grabarza J. Langera, patronując ich życiowemu dziełu.
- Czaszki o szczególnej historii: Zwróć uwagę na czaszkę tatarskiego wojownika (wyróżniającą się budową), czaszkę sołtysa z widocznym otworem po kuli oraz kość udową „olbrzyma” – prawdopodobnie dwumetrowego szwedzkiego żołnierza.
- Rzeźby Aniołów: Wśród kości stoją dwa drewniane anioły. Jeden trzyma trąbkę z łacińskim napisem „Powstańcie z martwych”, drugi wagę z napisem „Pójdźcie pod sąd”.
Ważne informacje dla zwiedzających 2026
Ponieważ kaplica jest miejscem pochówku, a nie tradycyjnym muzeum, w sezonie 2026 obowiązują surowe zasady zwiedzania.
- Zakaz fotografowania: Robienie zdjęć i nagrywanie filmów wewnątrz kaplicy jest surowo wzbronione z szacunku dla zmarłych. Zachęca się do chłonięcia atmosfery wyłącznie wzrokiem.
- Obowiązkowy przewodnik: Wejście jest możliwe tylko w małych grupach (zazwyczaj 10–15 osób) z przewodnikiem. Prelekcje odbywają się głównie w języku polskim, czeskim lub niemieckim; obcokrajowcom zaleca się skorzystanie z aplikacji tłumaczących.
- Odpowiedni strój: Jako miejsce kultu religijnego i grobowiec, kaplica wymaga skromnego stroju (zakryte ramiona i kolana).
Logistyka i planowanie 2026
- Godziny otwarcia:
- Maj – Czerwiec: 9:00 – 17:30
- Lipiec – Wrzesień: 9:30 – 17:00
- Zima (Listopad – Kwiecień): 10:00 – 16:00
- Uwaga: Kaplica jest zamknięta w poniedziałki oraz w wybrane święta kościelne.
- Bilety: W 2026 roku bilety kosztują około 15 zł (normalny) i 8 zł (ulgowy). W małym okienku kasowym preferowana jest płatność gotówką.
- Połącz wycieczkę: Czermna to dzielnica Kudowy-Zdroju. Po wizycie warto przejść się 15 minut do pięknego Parku Zdrojowego, by napić się lokalnych wód mineralnych – to idealny, „afirmujący życie” kontrast dla wizyty w kaplicy.
„Kaplica Czaszek to miejsce, gdzie szczątki dawnych wrogów, przyjaciół i rodzin spotykają się w milczącej równości. To surowe przypomnienie, że pod skórą wszyscy jesteśmy tacy sami.”
